 |
De SON
naafdynamo is van het type
klauwenpooldynamo, zoals die in practisch
alle
gewone dynamo's ook toepassing vind. Hij is
echter zo gedimensioneerd
dat
bij veel lagere toerentallen reeds voldoende
vermogen wordt opgewekt.
Daarbij
is niet echt gestreefd naar een compacte
vorm (tussen de vorkeinden is
plek zat) maar er is wel goed op het gewicht
gelet.
Dit zijn de dynamoklauwen, die uit meerdere
delen zijn opgebouwd om
verliezen door wervelstromen te beperken
|
|
De
holle as van de son28 is gemaakt uit
een hoogwaardige RVS
kwaliteit. De hier afgebeelde as van de
Sondelux is van aluminium (7075T6). Je
ziet links de sleuf waarmee de
aansluitdraden onder het lager doorgevoerd
worden. Het aansluitpijpje is voor het
drukvereffenings systeem. Niet
afgebeeld: de RVS aseinden
Standaard wordt
de SON met een cro-mo 5mm inbus as
geleverd, maar je kan ook
een
gewone uitvalas gebruiken.
|
 |
Het
drukvereffeningssyteem.
Probleem bij naven met veel luchtinhoud is
dat er onderdruk ontstaat
als de naaf naar buiten de kou in gaat. De
naaf zuigt dan lucht aan en
op die manier kan er bv pekelwater de lagers
in worden getrokken. Het
drukvereffeningssysteem voorkomt dit vacuum
zuigen door een extra ontluchtingsopening
naar de as te creeren. Door de lengte van de
buis zullen ook kleine
druppeltjes niet gauw het naafhuis
binnentreden. Om het systeem
functioneel te houden moet je niet de
snelspanner dik in het vet zetten
en zo het gat dichtplamuren.
|
|
Vermogen
Net als
bij andere goede dynamo's is de door de Son
geleverde vermogen- en
spanningscurve
geheel conform de richtlijnen voor de Duitse
typegoedkeuring. De
mechanische
verliezen zijn echter om een factor twee
kleiner. Het inschakelen van
de
verlichting is daarmee practisch onmerkbaar
geworden.
Dit is de spoel, ook hier zie je dat de
spoelkern niet uit een massieve
buis maar uit een opgewikkelde strook
transformatorblik is gemaakt, ook
weer om het rendement zo hoog mogelijk te
houden
|
|
Onder
belasting levert de dynamo een
spanningsverloop, dat in combinatie met
de juiste lampjes vanaf een bepaalde
snelheid een grenswaarde (bv 7.0 volt) niet
overstijgt. Een
electronische
regeling, bijvoorbeeld met vermogen
opsouperende Zehnerdioden is dus
niet
nodig.
Draai je met de hand aan de as van de
dynamo, dan zal de as voor
het gevoel niet mooi rondlopen. Door de
elkaar aantrekkende en
afstotende
magneten en poollichamen zoekt de as zoekt
voortdurend een 'dal' op.
Onbelast
zijn de hierdoor optredende energieverliezen
minimaal, dankzij de
hoogwaardige
magneten en het speciale blikpakket. Eerst
op het moment dat de
stroomkring
gesloten wordt, en de dynamospoel als
elektromagneet gaat werken wordt
mechanische energie omgezet.
Dit is de complete stator van de Sondelux.
De klauwen zijn centrifugaal
verlijmd voor extra stabiliteit en de draden
zijn reeds aangesloten aan
de contactlippen
|
|
De
naaf is gelagerd op twee afgedichte
diepgroefkogellagers. Een lager is
zo gemonteerd dat axiale verschuiving
mogelijk is, zodat de lagers niet
kunnen verklemmen. Dit is in de werktuigbouw
een gangbare oplossing,
maar
in de fietstechniek bijzonder! Ook bijzonder
voor fietsnaven met
machinelagers
is de extra stijve as en de extra afdichting
voor het lager.
De krans magneten draaien met het naafhuis
mee rond de stator. Bij de Sondelux en
Son28neu worden de twee huishelften met een
perspassing verbonden, bij
de Son28 Klassik is het zijdeksel voorzien
van schroefdraad
|
|
|
Electrische
installatie
Omdat
de dynamo altijd meedraait, kan de
verlichting door het sluiten van de
stroomkring ingeschakeld worden. Bij de voor
naafdynamo's gebruikelijke
koplampen is de schakelaar in de koplamp
geintegreerd.
Dit is een betrouwbare oplossing die
bovendien makkelijk te monteren
is.
De door SON ontwikkelde koplampen zijn
bovendien voorzien van een vast
aangebrachte coaxkabel, waarbij de
spanningvoerende draad door de
massaomhulling beschermd wordt. Twee
'echte'
4.8mm stekers completeren de aansluiting op
de dynamo.
Als
achterlicht is een zuinig en onverslijtbaar
LED achterlicht aan te
bevelen,
zoals bijvoorbeeld de 4D-lite plus of
Dtoplight plus met standlicht van
B&M. Het achterlicht wordt met
ministekkers (2.8mm) op de koplamp
aangesloten.
Wil
je helemaal automatich dan zijn er ook
automatisch ontstekende
koplampen
verkrijgbaar met een licht-donker sensor.
Bij mist moet je dan echter
nog
steeds zelfs zo verstandig zijn het licht in
te schakelen.
Dit is de doorsnedetekening van de eerste
Son28 Klassik, het in 2002 ingevoorde
drukvereffeningssyeteem is hier nog niet
aanwezig
|
|
|
Schmidt
original?
Direct
aangedreven naafdynamo's bestaan al heel
lang (bv Sturmey
Archer) Maar pas in 1992 lukte het
Wilfried Schmidt een naafdynamo
te ontwerpen die en 3 Watt kon
leveren, en niet veel
meer
woog dan een voornaaf plus dynamo. Sinds
1995 is Wilfried Schmidt zelf
begonnen met produceren. Alleen zo kon aan
zijn kwaliteitseisen worden
voldaan. Inmiddels zijn er ook diverse
concurenten op de markt, die
zonder
uitzondering goedkoper zijn, maar ook veel
minder presteren. En Schmidt
blijft werken aan verbeteringen, de nieuwste
versie is kleiner en
lichter,
en de onbelaste verliezen konden zelfs weer
gehalveerd worden.
Dit is een Sturmey Archer dynamonaaf, hij
weegt 1114 gram! (Een
Sondelux weegt 4 ons en geeft veel meer
licht)
|
