>
Everything seems to be working OK, when suddenly the light goes out.
When
that happens its usually a sign you are about to be abducted by aliens
Tony
Raven (uk.rec.cycling)
Son naafdynamo's
zijn bijzonder betrouwbaar, maar desondanks kan een storing voorkomen.
Met deze leidraad bij het storingzoeken valt de fout hopelijk snel te
lokaliseren
en verhelpen.
Geen
licht
Meestal
is
hier niet de dynamo maar de bedrading de schuldige. Net als bij ander
verlichting
helpt het om systematisch te werk te gaan. Koppel het achterlicht af
bij de koplamp en
probeer of de verlichting het nu wel doet.
Helpt
dit niet,
trek dan de stekkers van de dynamo. Geef het wiel een slinger en sluit
bij draaiend wiel de contacten kort. Zie je vonken en remt het wiel nu
merkbaar af dan is de dynamo in orde. Breng de bedrading weer aan en
geef
het wiel weer een slinger: Als het wiel lekker doorloopt ook al probeer
je het licht aan te zetten dan heb je een open verbinding, als je het
wiel
electrisch kunt laten remmen zoals daarnet met het kortsluiten van de
polen
dan heb je nu ook ergens kortsluiting. Als de dynamo geen spanning
levert
(los lampje over de contacten van de draaiende dynamo, vonken bij
kortsluiten
met schroevendraaier) zijn misschien de contacten ten opzichte van de
as
verdraaid en is de verbinding inwendig gebroken. Dit kan bijvoorbeeld
voorkomen
als de as niet goed vastgezet was in het frame (zie geklapper) of als
iemand
dacht de niet instelbare lagers in te stellen. Dit kan doorgaans in
Kiel Windeweer gerepareerd worden
E6
Meest
voorkomend probleem is het achterstevoren monteren van de Schalterring.
Het magneetje kan dan niet voor de schakelaar worden gedraaid en het
licht blijft uit.
Bij
de E6 kan
het gebeuren (als het lampje bij het inzetten niet goed in de reflector
zit?) dat de centrale contactveer verbogen raakt en vervolgens sluiting
maakt met de massaveer. Buig de centrale veer dan weer voorzichtig
terug
met een balpointvulling oid.
Voor
geen
licht (ronde Lumotec):
De
centrale
contactlip in de Lumotec kan soms meedraaien samen met de bus door de
centrale
bevestiging van de lamp. Dit gebeurt als je de koplamp verstelt terwijl
de bevestigingsbout erg vast zit. De lip maakt dan geen contact met het
lampje. Oplossing: verwijder de reflector, het lampje en de
schroefveer,
buig de bladveer een paar mm naar voren en zet de koplamp weer in
elkaar.
Koplamp niet meer verstellen of iets minder strak vastzetten. De
schroefveer wil ook wel eens uit de lampvoet vallen bij het verwisselen
van het lampje, dan doet het nieuwe lampje het ook niet
Geen
achterlicht
De
Son heeft
geen massaverbinding naar het frame. Als je geen massakabel gebruikt
moet
de massa komen door de verbinding tussen de koplamp en het achterlicht
van het frame. Gebruik je wel een aparte massaleiding dan moet de
massadraad
aan beide einden aan massa gelegd worden en niet worden verwisseld.
B&M
gebruikt een gestyleerde bliksemschicht om de plus pool aan te duiden.
Koplamp
brand
snel door.
De
gemiddelde
levensduur van een lampje is 100 uur, bij hardrijders 30-50. Fiets je
veel
en ook overdag met licht dan zijn dat dus meerdere lampjes per jaar.
Gaan
de lampjes veel eerder stuk dan is meestal een defecte
overspanningsdiode
in de koplamp de schuldige. Bij oude Lumotecs kan de Z-diode soms
slecht
kontakt maken, bij de Lumotec Senso kan de Z-diode bij overbelasting
van
de print vallen.
Gebruik
je
een koplamp zonder achterlicht, monteer dan een 3w lampje, wat ook voor
de hardrijders de moeite waard kan zijn. Een E6 KS (de '12volt' versie)
moet je ook nooit in zijn eentje aansluiten maar altijd in serie met
nog
een lampje. Als iemand de stekers afgeknipt heeft, de kortsluitversie
is te herkennen aan het ontbreken van de aansluiting voor het
stekkertje van het achterlicht .
Lampjes
kunnen
ook stuktrillen. Monteer een koplamp bij voorkeur dan ook niet op het
niet-geveerde
deel van een verende voorvork (dat trilt veel harder dan een niet
geveerde
voorvork) en vermijdt wiebelende koplampbeugels
Achterlicht
brand snel door (of wordt opgeblazen)
Oorzaak
is
hier vaak de te hoge spanning veroorzaakt door een kapotte koplamp en
een
niet functionerende Z-diode. Controleer als dit vaker voorkomt direct
de
koplamp.
Minder
licht
Een
fietsgloeilamp
heeft een ontwerplevenduur van ca 100 uur (dat is vergelijkbaar met een
projector, een gewone 220V gloeilamp doet 2000-3000!) Trillingen kunnen
er voor zorgen dat windingen van de hete gloeidraad aan elkaar lassen
en
zo worden kortgesloten. De gloeidraad wordt korter en zal minder licht
uitzenden. Om de kans hierop te verkleinen loont het dus de
moeite
de koplamp zo te monteren dat deze niet extra staat te trillen. Montage
aan de verende voorvork is wat dat betreft funest, veel beter is dan
een
afgeveerde plaats zoals aan stuur of vorkkroon. Een krijsende voorrem
kan
onder omstandigheden ook teveel zijn voor de gloeidraad.
Vlekkerig
licht
Bij oude gloeidraden willen de windingen nog wel eens kortsluiten,
waardoor secties uitvallen. Nog erger zijn sommige goedkope lampjes,
waarbij de gloeidraad niet op de normpositie zit. De gloeidraad zit dus
uit focus, en het lichtbeeld wordt verstoord (vlekkerig)
Links Philips, rechts 'knakenspul'
Achterlicht
gaat laat aan of zelfs helemaal niet
Als
de weerstand
van het lampje door inwendige kortsluiting van de wikkelingen
verminderd
wordt, zal de spanningsafgifte van de dynamo (=stroombron) verminderen.
Vooral LED achterlichten met standlicht krijgen dan niet voldoende
spanning
(bv maar 4 volt!) om betrouwbaar te branden en op te laden.
Vervang
het voorlampje, en je hebt aan alle kanten weer meer licht!
Dynamo
loopt
zwaar
Door
de sterke
magneten is het moeilijk om de as van de dynamo met de vingers te
verdraaien,
waardoor al gauw de indruk ontstaat dat de lagers vast zitten. Deze
"Polfühligkeit"
levert bij een draaiend wiel echter geen verliezen op omdat de
weerstand
heuvel op even groot is als de zet mee als de top bereikt is. Een Son
in
goede doen zal als je hem (met ingespaakt wiel) een slinger geeft bij
het
tot stilstand komen nog enkele malen heen en weer slingeren tussen twee
magneetpolen in. (Uiteraard met licht uit) Een andere controle is om
het
oor op de stuurpen te leggen als je het wiel een slinger geeft. Je
hoort
als het goed is een zoemend/snorrend geluid. Bij dynamo's die inwendig
gecorrodeerd zijn of die lagerschade hebben zullen schurende geluiden
('kiezelpad')
bemerkbaar zijn. Met licht aan moet de dynamo duidelijk zwaarder gaan
lopen.
Merk je geen verschil dan kan kortsluiting de oorzaak zijn: neem de
kabels
los en controleer of het zwaar lopen nu is opgeheven. Als de dynamo en
zwaar loopt en geen licht geeft kan er kortsluiting in de dynamo zelf
zitten.
SON
maakt
geluid
Lagerspeling
Nieuw
hebben
de lagers van de SON geen speling. Na gebruik kunnen de kogellagers
iets
ruimer worden, in de grote orde van 0.01-0.02mm axiale en radiale
speling. De lagerspeling van de SON is echter niet instelbaar, de
speling
op de velg van ca 0.2 mm is normaal. Veel meer speling houdt in dat de
lagers beschadigd zijn en dat de naaf opgestuurd zal moeten worden. Een
goede controle op lagerschade is door het wiel een slinger te geven, en
het oor tegen het stuur te duwen. Er ontstaat dan een mechanische
koppeling
tussen schedel en naaf, zodat trillingen (=geluid) goed wordt
doorgegeven.
Een goede SON zoemt als een electromotor, krijgt u visioenen van houten
wielen op een grindpad dan zijn de lagerbanen beschadigd.
Geratel
Geratel
ontstaat
meestal doordat de as niet voldoende klem zit in de voorvork. De spanas
zit misschien los (draad en boutkop altijd invetten) of de vork is te
breed
of heeft scheve padden.
Kraken, getingel
Loszittende spaken kunnen ook aanleiding geven tot rare geluiden, zeker
als het wiel radiaal gespaakt is. Vooral kleine wielen willen hun
spaakspanning nog wel een verliezen, het komt tenminste veel voor bij
Bromptons
Onregelmatig
schurende geluiden
Dit
kan komen
door een zandkorrel in de spleetafdichting, of een splinter van de zeer
brosse magneten. Dit is niet kritich en zal meestal snel
verdwijnen.
Regelmatig
schurende geluiden, zwaar lopen, vastzittende as.
Oorzaak
hiervan
ligt meestal niet aan de lagers maar aan een beschadiging van de dymano
door ingedrongen water. De naaf is zeer goed afgedicht. Water wat
toch in de naaf dringt komt er dus ook maar zeer langzaam uit. De naaf
kan dus vastvriezen, en roestdeeltjes kunnen in de nauwe spleet tussen
stator en magneten onheil aanrichten. Zo'n dynamo dus direct opsturen
voor
demontage en reiniging.
Son's
oude
type (met zwarte centersectie tot eind '99)
Dit
type dat
voor demontage eerst uitgespaakt moet worden is door ons nooit
geimporteerd.
Son verleende drie jaar garantie, maa voor service kunnen ze normaal
aan ons
opgestuurd worden. Dit geld ook voor reparaties aan de Wing 1,2 en 3,
van
Union en Marwi: die kunnen ook door SON gerepareerd worden.
Garantie/Service
Neem voor je een
lamp, dynamo cq compleet wiel naar ons opstuurt contact op. Son zal
eigenlijk altijd repareren, denk dus niet dat je een nieuwe krijgt en
het dus niet uitmaakt wat je verder stuk maakt: door bv het snoer
af te knippen ipv de moeite te nemen om het los te maken ben je €15
verder
|
|
